ضبط آلبومی یگانه در فضایی خاص
هتل مانده (Hotel Mandé)، مشرف بر کرانههای رود نیجر (1) در شهر باماکو در قلب کشور مالی (2)، به صحنهی همکاریِ به یاد ماندنی میان علی فارکا توره (3) و تومانی دیاباته (4) بدل شد. در سال ۲۰۰۴، در بحبوحهی نبردِ فارکا توره با بیماری سرطان، این دو هنرمند آلبوم «در قلب ماه» (In the Heart of the Moon) را در یکی از اتاقهای هتل ضبط کردند. جلساتِ ضبطِ آنها، که آکنده از بداهگی و روحِ سرزمین مالی بود، ریتمهای هیپنوتیزمکنندهی گیتارِ را با ملودیهای درخشان و الماسگونِ سازِ کورا (5) درآمیخت؛ پیوندی که به شکلی باشکوه، میان سنتهای موسیقایی شمال و جنوب مالی پل زد.
جلسات ضبط موسیقی در هتل مانده: میراثی ماندگار
این همکاری، آغازگر مجموعهای شد که به «جلسات هتل مانده» (The Hotel Mandé Sessions) شهرت یافت؛ مجموعهای که آلبوم «در قلب ماه» صمیمیترین و ریشهدارترین اثر آن به شمار میرود. برخلاف ضبطهای بعدی که با سازبندیها و تنظیمهای پیچیدهتری همراه بودند، این آلبوم بر پایهی تعاملِ ارگانیک و بیواسطهی گیتار و کورا شکوفا شد. ملودیهای آنها بیهیچ تکلفی در هم تنیده میشد و جریانِ بیزمان و ابدی رود نیجر را تداعی میکرد. این اثر با استقبال گستردهای روبرو شد، جایزهی گرمی را از آن خود کرد و جایگاه خود را به عنوان یکی از اصیلترین جلوههای موسیقی مالی تثبیت نمود.
موسیقی، زاییدهی زمان و مکان
میراث جلسات هتل مانده، فراتر از خودِ قطعات ضبطشده است؛ این آثار نمادی از قدرتِ «مکان» در شکلدهی به موسیقی هستند. هتل مانده با چشماندازی که به رود نیجر داشت، فراتر از یک استودیوی ساده و موقت، فضایی معنوی بود که در آن تاریخ، سنت و خلاقیت به هم میپیوستند. این آلبومها گواهی بر زبان جهانی موسیقی هستند که روحِ مالی را به گوش شنوندگان در سراسر جهان میرسانند. من خوشاقبالم که نسخهای از آلبوم «در قلب ماه» را در مجموعهی صفحههایم دارم؛ نسخهای با یک صفحه گرامافون زردرنگِ خیرهکننده که ادای احترامی بصری و شایسته به شنهای طلایی صحرای مالی است، که جوهرهی این شاهکار را برای همیشه در خود حفظ کرده است.
پینوشتها
(1)
رود نیجر: رودخانهای حیاتی در غرب آفریقا که نقشی کلیدی در زیستبوم و
فرهنگ این منطقه ایفا میکند.
بازگشت
(2)باماکو: پایتخت کشور مالی و کانون
فرهنگی و موسیقایی غرب آفریقا.
بازگشت
(3)علی فارکا توره: خواننده و
نوازندهی نامدار گیتار اهل مالی که به دلیل ترکیب موسیقی سنتی مالی با
بلوز به شهرت جهانی رسید.
بازگشت
(4)تومانی دیاباته: نوازندهی
برجستهی کورا که به خاطر چیره دستی و نوآوری در موسیقی سنتی مالی ستایش
میشود.
بازگشت
(5)
کورا (Kora): سازی با ۲۱ سیم که ترکیبی از
چنگ و لوت محسوب میشود و قلب تپندهی موسیقی غرب آفریقا، بهویژه در
مالی است.
بازگشت