صدایی که برای سرودن زاده شد
سولداد براوو در موسیقی آمریکای لاتین، جایگاهی همسنگِ «جوآن بائز» (1) در دنیای موسیقی آنگلوساکسون دارد. صدای شفاف و الماسگونهاش، در کنار گسترهی صوتیِ استثنایی، او را به یکی از مسحورکنندهترین خوانندگان دوران خود بدل کرده است. او فراتر از یک خوانندهی مستعد، گویی برای آواز خواندن زاده شده بود. اگرچه در سال ۱۹۴۳ در اسپانیا چشم به جهان گشود، اما در کاراکاسِ ونزوئلا بالید و در همانجا نواختن گیتار را آموخت؛ مهارتی که بعدها سبکِ متمایزِ اجراهای او را پی ریخت. در اواخر دههی ۱۹۶۰، او به عنوان خوانندهای ظهور کرد که از «چهگوارا» و بیعدالتیهای اجتماعی میخواند و بدین ترتیب، نامش با تار و پود جنبش «نوئِوا کانسیون» (2) (ترانهی نو) گره خورد؛ جنبشی که پژواکِ صدای ستمدیدگان بود.
سفری میان فرهنگها و دورانها
در دههی ۱۹۷۰، براوو به اسپانیا بازگشت و در آنجا ترانههایی از دوران جنگ داخلی اسپانیا (3) را ضبط کرد تا روایتهای تاریخی را در قابِ صدایش ماندگار کند. او همچنین به کاوش در موسیقی یهودیان سِفاردی (4) پرداخت و ملودیهایی را احیا کرد که بارِ سنگین تبعید و تاریخ را بر دوش میکشیدند. اما او تنها به ترانههای اعتراضی بسنده نکرد؛ براوو با غرق شدن در ریتمهای رمانتیک «بولرو» (5)، «سالسا» (6) و دیگر سبکهای رقص آمریکای لاتین، تطبیقپذیریِ شگفتانگیزش را به رخ کشید. صدایش، آکنده از عواطف عمیق، همچنان به اندازهی حضورش بر صحنه افسونگر است: با موهایی تیره و افشان، چشمانی بسته در هنگام آواز و گیتاری که در میان دستانش، گویی بخشی از وجود اوست.
صدایی برای میراثِ سِفاردی
یکی از درخشانترین نمونههای آثار او، ترانهی «Por la tu puerta yo
pasí» (از کنارِ درِ خانهات گذشتم) است؛ اثری که شنونده را به قلب زندگی
معاصر سِفاردیها میبرد و همزمان او را به ونزوئلا پیوند میدهد؛ کشوری
که خانهی مهاجران است. مهاجرانی از سراسر جهان خانههای نوی خود را در
آنجا بنا کردند و یهودیان سِفاردی نیز میراثِ فرهنگی خود را در صدای این
خوانندهی اسپانیاییتبار یافتند که عمرش را در کاراکاس سپری کرده بود.
متن این ترانه، حس عمیقی از اشتیاق و وفاداری را تداعی میکند:
از کنار درِ خانهات گذشتم
اما آن را بسته یافتم
پس بر قفلِ در بوسه زدم
گویی که بر چهرهی تو بوسه میزنم.
توانایی براوو در بافتنِ رشتههای مختلف فرهنگی در تار و پود موسیقیاش،
گویای موهبت استثنایی اوست؛ صدایی که از مرزها و دورانها فراتر میرود و
با خود، سنگینیِ تاریخ و زیباییِ دلتنگی را به دوش میکشد.
پینوشتها
(1)
Joan Baez (جوآن بائِز): نماد موسیقی
فولکلور و فعال مدنی که به خاطر صدای قدرتمند و تعهدش به عدالت اجتماعی
شناخته میشود.
بازگشت
(2)
Nueva Canción (جنبش نوئِوا کانسیون): یک
جنبش موسیقایی، اجتماعی و سیاسی در آمریکای لاتین که در دههی ۱۹۶۰ ظهور
کرد و موسیقی فولکلور را با پیامهای اعتراضی درآمیخت.
بازگشت
(3)
جنگ داخلی اسپانیا: نبردی که بین سالهای ۱۹۳۶ تا ۱۹۳۹ درگرفت و تأثیر
عمیقی بر بیانِ سیاسی و هنری گذاشت و محور اصلی بسیاری از ترانههای
اعتراضی شد.
بازگشت
(4)
موسیقی یهودیان سفاردی: سنتهای موسیقایی یهودیان سفاردی (نوادگان
یهودیانی که از اسپانیا اخراج شدند) که بازتابی از ترکیب تأثیرات
اسپانیایی، شمال آفریقا و خاورمیانه است.
بازگشت
(5)
Bolero بولرو: ژانری از موسیقی و رقص آرام
در آمریکای لاتین که ریشه در کوبا دارد و به ملودیها و اشعار رمانتیکش
شهره است.
بازگشت
(6)
Salsa سالسا: یک ژانر موسیقایی پرشور و
ریتمیک متعلق به منطقهی کارائیب (بهویژه کوبا و پورتوریکو) که عناصر
مختلف سبکهای لاتین را در خود جای داده است.
بازگشت